|
| |
Μου
λένε πως εγίνηκα ο δεύτερος Κορνάρος...
|
|
Καθώς κατηφόριζα προς την Αγία Ειρήνη τη Χρυσοβαλάντου, για να επισκεφτώ στο σπίτι του τον Κώστα Φραγκούλη και να μιλήσω λίγο μαζί του, ένοιωσα συγκινημένος. Θα συναντούσα έναν «δάσκαλο» του λόγου, ένα ορόσημο του Κρητικού τύπου και της Κρητικής τυπογραφίας, ένα σημείο αναφοράς για το γλωσσικό ιδίωμα του τόπου μας, έναν συγγραφέα στον οποίο ο Κρητικός πολιτισμός οφείλει πολλά. Αν και η τυπική μόρφωσή του σταμάτησε στο δημοτικό, «μπόρεσε να εκφρασθεί για αιώνια πράγματα, με τα απλά μέσα, που μια γλωσσική και πολιτιστική παράδοση αιώνων εδημιούργησε στον μικρό κόσμο που λέγεται Κρήτη», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο κορυφαίος φιλόλογος Στυλιανός Αλεξίου στον πρόλογο των «Δίφορων», του βραβευμένου από την Ακαδημία Αθηνών έργου του Κωστή Φραγκούλη.
Αιωνόβιος πλέον, ο Κ.Φ. επιμένει να γράφει τουλάχιστον μια μαντινάδα την ημέρα και παραμένει πνευματικά ενεργός, σε σημείο …αυτοσαρκασμού:
Κοντοσιμώνω τα 100 κι όμως δεν είμαι γέρος
γι’ αυτό στους Ολυμπιακούς λέω να πάρω μέρος
Ή ακόμη:
Όντε τη δω την όμορφη μέσα στην αγκαλιά μου
αν είμαι κι εκατό χρονώ κουλουμουντρά η καρδιά μου
Ο Κωστής Φραγκούλης γεννήθηκε στη Λάστρο Σητείας το 1905. Από κει έφυγε σε ηλικία 16 χρονών, σε αναζήτηση καλύτερης τύχης και εγκαταστάθηκε στο Ηράκλειο για να ασκήσει το επάγγελμα του τυπογράφου. Το τυπογραφείο για τον ίδιο υπήρξε μεγάλο σχολείο:
Έτσι στο συνθετήριο ψηφίο το ψηφίο
ήμαθα πέντε γράμματα σα να ‘μουν σε σχολείο
Παράλληλα με την τέχνη της τυπογραφίας άρχισαν και οι λογοτεχνικές του ανησυχίες. Το τυπογραφείο έφερε τον Κ. Φ. κοντά στους κύκλους των λογίων της Κρήτης, πράγμα που είχε μεγάλη επίδραση στην περαιτέρω πορεία του. Το τυπογραφείο του έγινε το εντευκτήριο των διανοουμένων της εποχής κι αυτή η επαφή ήταν καθοριστική για να ανακαλύψει την λογοτεχνική του ταυτότητα. Ξέθαψε από μέσα του όλον εκείνο τον ανεκτίμητο γλωσσικό πλούτο, που είχε αποθησαυρίσει από τη ζωή του στην ύπαιθρο, ο οποίος μετουσιώθηκε σε δεκαπεντασύλλαβους στίχους που διέπονται από μιαν απέραντη αγάπη για την Κρήτη, μια βαθιά προσήλωση στην παράδοση και τον πολιτισμό της.
Χαρακτηριστική για όλα τα παραπάνω η έμμετρη ευχή με την οποία θα κλείσω τον πρόλογό μου, μιαν ευχή που του απηύθυνε ένας άλλος μεγάλος του Κρητικού πνεύματος, ο αείμνηστος Μιχάλης Καυκαλάς, βαθύς μελετητής του κρητικού γλωσσικού ιδιώματος και βραβευμένος κι εκείνος από την Ακαδημία Αθηνών:
Σου εύχομαι να το χτυπάς γερός σαν το δρακόνι
ως τα εκατό πενήντα σου τση Κρήτης μας τσ’ αμόνι
Νίκος Καρέλλης
(Πλήρες
άρθρο και συνέντευξη στο
τεύχος
νο 76 των ΣΤΙΓΜΩΝ)
Κείμενο και
φωτογραφίες από αυτή την σελίδα μπορoύν να
αναπαραχθούν κατόπιν συννενόησης με τον εκδότη και μόνον εάν αναφέρεται
η πηγή ως: "από τις ΣΤΙΓΜΕΣ,
το Κρητικό περιοδικό" με σύνδεση
στο http://stigmes.gr
|
