|
| |
Σφαίρες εναντίον του Εθνάρχη
|
|
Το αυτοκίνητο του Ελευθέριου Βενιζέλου επιστρέφει στο σπίτι της Χαλέπας. Ένα ζωντανό κομμάτι της ελληνικής ιστορίας, η θρυλική Πακάρ που δέχθηκε τις σφαίρες των πολέμιων του Εθνάρχη στη Λεωφόρο Κηφισίας γυρίζει στα Χανιά. Πρόκειται για την πλέον σημαντική δωρεά της Λέσχης Φιλελευθέρων προς το ίδρυμα ερευνών και μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος»
Όσοι βρεθήκαμε στη συνέντευξη Τύπου κατά την οποία ανακοινώθηκε από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» ότι το αυτοκίνητο τύπου «Πακάρ», στο οποίο επέβαινε ο Ελευθέριος Βενιζέλος κατά τη δολοφονική απόπειρα κατά της ζωής του, η οποία έγινε τον Ιούνιο του 1933 στη Λεωφόρο Κηφισίας των Αθηνών θα εκτίθεται στο σπίτι του Εθνάρχη στη Χαλέπα νοιώσαμε να ζωντανεύουν μνήμες από την ελληνική ιστορία. Το ιδιαίτερης σημασίας αυτό ιστορικό τεκμήριο ανήκε μέχρι τώρα στη Λέσχη Φιλελευθέρων στην Αθήνα, η οποία αποφάσισε να το δωρίσει στο Ίδρυμα.
Ανάλογης σημασίας είναι η προσφορά στο Ίδρυμα των αιματοβαμμένων ρούχων του Ελευθερίου Βενιζέλου από την απόπειρα δολοφονίας εναντίον του στο σταθμό της Λυών στο Παρίσι το 1920. Πρόκειται για δωρεές ξεχωριστής ιστορικής αξίας, καθώς όχι μόνον εμπλουτίζεται η μουσειακή συλλογή του Ιδρύματος, αλλά και αναπλάθεται με τον πλέον εύγλωττο τρόπο το πολιτικό σκηνικό της ταραγμένης εκείνης εποχής.
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΑΠΟΠΕΙΡΑΣ
Το βράδυ της Τρίτης, 6ης Ιουνίου του 1933, ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η σύζυγός του Έλενα γευμάτιζαν στο σπίτι της Πηνελόπης Δέλτα στην Κηφισιά. Παρέμειναν εκεί μέχρι τις 10.55 μ.μ., οπότε και αναχώρησαν για να επιστρέψουν στην Αθήνα.
Η γενική ατμόσφαιρα της εποχής ήταν δυσάρεστη, φήμες για επικείμενη δολοφονία του Βενιζέλου ακούγονταν συνεχώς – μάλιστα, όπως αναφέρει η Δέλτα στα Ημερολόγιά της συζητήθηκαν και εκείνο το βράδυ- ενώ η κυβέρνηση Τσαλδάρη όχι μόνο δεν έκανε τίποτα για την ασφάλεια του Βενιζέλου, αλλά μάλλον την υπέσκαπτε. Ο ίδιος ο Βενιζέλος ψυχραιμότατος απαντούσε: « Ce sont les risques du métier» (Αυτοί είναι οι κίνδυνοι του επαγγέλματος!) και γελούσε αδιάφορος.
Στο αυτοκίνητο ήταν ο Βενιζέλος με την Έλενα. Δίπλα στον οδηγό κάθονταν ο υπομοίραρχος Κουφογιαννάκης. Το αυτοκίνητο του προέδρου ακολουθούσε το αυτοκίνητο της ασφάλειάς του, στο οποίο επέβαιναν οι Α. Γυπαράκης, Α. Λεμπιδάκης και Ι. Μαρκάκης. Οδηγός του δεύτερου αυτοκινήτου ήταν ο Φιλ. Μιχαλόπουλος.
Το αυτοκίνητο, στο οποίο επέβαινε το ζεύγος Βενιζέλου ήταν τύπου Πακάρ ενώ το των συνοδών Φορντ. Το δεύτερο ήταν πιο αργό από άποψη ταχύτητας και είχε δύο πόρτες, γεγονός που δυσκόλευε την έξοδο αυτών που επέβαιναν στα πίσω καθίσματα.
Τα δύο αυτοκίνητα, με μέση ταχύτητα 50 χλμ. περίπου, έφτασαν στο Μαρούσι και πλησίασαν στο κέντρο « Παράδεισος». Στο σημείο αυτό οι άνδρες της ασφάλειας είδαν ένα αυτοκίνητο με σβησμένα φώτα να τους προσπερνά και να μένει μεταξύ του αυτοκινήτου του Βενιζέλου και του δικού τους. Ταυτόχρονα, ακούσθηκαν και οι πρώτοι πυροβολισμοί, που είχαν ως στόχο το αυτοκίνητο της ασφάλειας. Ένα από τα λάστιχα έσκασε και ο Ι. Μαρκάκης τραυματίστηκε στο κεφάλι θανάσιμα. Οι δράστες αμέσως άρχισαν να πυροβολούν κατά του αυτοκινήτου του Βενιζέλου. Εκείνος έσπρωξε την Έλενα στο δάπεδο του αυτοκινήτου και την ακολούθησε, ούτως ώστε να προσφέρουν τον μικρότερο δυνατό στόχο.
Ο Κουφογιαννάκης εν τω μεταξύ είχε δώσει εντολή στον οδηγό να σταματήσει και κατέβηκε από το αυτοκίνητο για να αντεπιτεθεί με το πιστόλι του. Ο Βενιζέλος κατάλαβε ότι το σταμάτημα του αυτοκινήτου ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο και φώναξε στον οδηγό να φύγει γρήγορα. Η κίνηση αυτή του Κουφογιαννάκη αν και εξαιρετικά ριψοκίνδυνη έδωσε τη δυνατότητα στον οδηγό του αυτοκινήτου, ο οποίος αν και τραυματισμένος αντέδρασε γρήγορα, να διαφύγει των δολοφόνων, καθώς ο χρόνος που τους έδωσε ο Κουφογιαννάκης ήταν αρκετός για να διαφύγουν.
Στο ύψος της Φιλοθέης, ο Νικολάου, οδηγός του αυτοκινήτου του Ελευθερίου Βενιζέλου, κατάλαβε ότι είχε σκάσει ένα από τα λάστιχα των πίσω τροχών. Αυτό μείωσε την ταχύτητά τους με αποτέλεσμα οι δολοφόνοι να τους ξαναπροσεγγίσουν και να ξαναρχίσουν οι πυροβολισμοί. Ωστόσο, ο οδηγός μετά και από παρότρυνση του Βενιζέλου κατάφερε για μία ακόμη φορά να διαφύγει των δολοφόνων.
Η κατεύθυνση που υπέδειξε ο Βενιζέλος στον οδηγό του ήταν ο Ερυθρός Σταυρός, καθώς η Έλενα είχε τραυματιστεί. Ευτυχώς ο Νικολάου κατευθύνθηκε προς τον Ευαγγελισμό, γεγονός που έσωσε τη ζωή όλων, καθώς, σύμφωνα με τις καταθέσεις μαρτύρων, οι δολοφόνοι είχαν προβλέψει να τους στήσουν ενέδρα στον Ερυθρό Σταυρό σε περίπτωση που διέφευγαν.
ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ
Η είδηση της δολοφονικής απόπειρας έγινε αμέσως γνωστή. Όλος σχεδόν ο πολιτικός κόσμος αλλά και πλήθος κόσμου έσπευσαν στον Ευαγγελισμό για να εκδηλώσουν τη συμπάθειά τους προς τον Βενιζέλο και τους τραυματίες. Παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση απουσίασε από τις εκδηλώσεις αυτές. Με δήλωσή της, βέβαια, καταδίκασε την πράξη αυτή, πλην όμως όλοι οι ορθογράφοι και ιστορικοί της περιόδου αναφέρουν ότι ήταν αναμεμειγμένη στη δολοφονία, ενώ και ο ίδιος ο Βενιζέλος σε ομιλία του της απέδωσε τόσο πολιτικές, όσο και ποινικές ευθύνες.
Την ίδια μέρα που έγινε η απόπειρα διαβάζουμε στις εφημερίδες:«Ο αντεισαγγελεύς εφετών κ. Ξηνταράκος, έχων την γνώμην ότι ανεξαρτήτως της διώξεως τού κ. Βενιζέλου διά τα γεγονότα της 6ης Μαρτίου επί τη βάσει του νόμου περί ευθύνης υπουργών χωρεί ποινική κατ' αυτού δίωξις και επί τη βάσει των υποβληθεισών μηνύσεων, διεβίβασε χθες τας μηνύσεις ταύτας εις τον ανακριτήν, διά να προβή εις την δίωξιν τού αρχηγού των φιλελευθέρων».
Το κλίμα του διχασμού και του αντιβενιζελισμού καλλιεργούσε ο κυβερνητικός Τύπος πριν και μετά την απόπειρα. Στις 8 Ιουνίου η εφημερίδα «Ελληνική», όργανο του Ιωάννη Μεταξά, έγραφε σε κύριο άρθρό της: «Τους ήρωας της οδού Κηφισιάς, αυτών των οποίων τα ονόματα θα τιμήση η εθνική ιστορία με χρυσά γράμματα, ας τους μιμηθώμεν όλοι, αφού τα ύψιστα συμφέροντα της πατρίδος αυτό απαιτούν. Εις τας απειλάς του βενιζελισμού πρέπει ο αντιβενιζελισμός να απαντήση με έργα της αγριωτέρας σκληρότητος, εάν δεν θέλη να ατιμασθή και να εξευτελισθή... Γίγαντες του αντιβενιζελικού λαού, εγερθήτε και ορμήσατε! Εις την ορμήν σας δε ας μη υπάρξη ούτε οίκτος ούτε έλεος διά την συντριβήν και τον αφανισμόν των αντιπάλων σας...»
Διαβάζουμε επίσης: «εκ μέρους του υπουργείου Δικαιοσύνης ησκήθη ποινική δίωξις καθ' όλων των πρωινών εφημερίδων επί παραβάσει του περί Τύπου νόμου και της διαταγής του εισαγγελέως περί μη αναγραφής πληροφοριών σχετικώς με την κατά του κ. Βενιζέλου δολοφονικήν απόπειραν. Ως ανεκοινώθη εκ του υπουργείου Δικαιοσύνης, εν περιπτώσει καθ' ην συνεχίσουν αι εφημερίδες, θα ασκηθή νέα δίωξις, οπότε το αδίκημα θα θεωρηθή ως εν υποτροπή τελεσθέν, γεγονός το οποίον επάγεται βαρυτέραν ποινήν εις τους υπευθύνους».
Η δίκη των ηθικών αυτουργών, των συνεργών και των εκτελεστών της απόπειρας έγινε δύο χρόνια μετά και αποτέλεσε αφετηρία νέων περιπετειών για την Ελλάδα.
Παντελής
Γιαϊτσης
(Πλήρες
άρθρο στο
τεύχος
νο 76 των ΣΤΙΓΜΩΝ)
Βιβλία για την Ιστορία και την Αρχαιολογία της Κρήτης από το
Creta Shop
Κείμενο και
φωτογραφίες από αυτή την σελίδα μπορoύν να
αναπαραχθούν κατόπιν συννενόησης με τον εκδότη και μόνον εάν αναφέρεται
η πηγή ως: "από τις ΣΤΙΓΜΕΣ,
το Κρητικό περιοδικό" με σύνδεση
στο http://stigmes.gr
|
