ΟΙ
ΚΡΗΤΙΚΟΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
ΚΡΗΤΙΚΟΙ
ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΝΕΑΣ ΖΗΛΑΝΔΙΑΣ
Ήταν αρχές του 1802,
όταν ο πλοίαρχος Mathew Flinders περιδιάβηκε τους κόλπους
Spencer, St.
Vincent και εξερεύνησε τις ακτές του Coffin και του
Lincoln.
Τρεις δεκαετίες αργότερα
ιδρύεται η πολιτεία της Νότιας Αυστραλίας. Τον Οκτώβριο του 1835 δημιουργείται
η εταιρεία της Ν.Α. σαν αποτέλεσμα της θεωρίας ότι η αποικιακή γη πρέπει
να πωλείται σε μια επαρκή τιμή ώστε να βοηθάει την αύξηση της μετανάστευσης.
Η οικονομική
κατάσταση της πολιτείας βελτιώνεται θεαματικά με την εκμετάλλευση του ορυκτού
της πλούτου, ενώ παράλληλα, κέρδη φέρνουν τα σιτηρά, το μαλλί και το κρασί.
Αποτέλεσμα της οικονομικής
ευρωστίας ήταν ο ερχομός πολλών Ευρωπαίων αποίκων, μεταξύ αυτών και Έλληνες.
Πρώτος ήταν ο Γεώργιος Τραμουντάνας, ο οποίος έφθασε στο Port Adelaide
το 1842. Η ιστορία του Ελληνισμού της Νοτίου Αυστραλίας είναι μεγάλη και
ενδιαφέρουσα, εμείς όμως θα επικεντρώσουμε την αναφορά μας στην παρουσία
των Κρητικών σε τούτη την πλευρά της γης που έχει το ίδιο Μεσογειακό κλίμα
και το ίδιο γεωγραφικό μήκος με την Κρήτη αλλά βρίσκεται στους αντίποδές
της.
Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΡΗΤΙΚΟΣ
ΣΤΗΝ Ν.Α.
Σύμφωνα με το αρχείο
της Ελληνικής Κοινότητας ο Μιλτιάδης Μπιζάνης που γεννήθηκε στην Κρήτη
το 1834 αποβιβάστηκε στο Port Augusta το 1860. Δούλεψε σε διάφορες δουλειές
κυρίως στο Port Pirie. Για αρκετά χρόνια μετά το 1872 ήταν εμποροκαραβοκύρης
με τα μικρά πλοία Mercury, Normanville και Wilpena στα λιμάνια του κόλπου
του Spencer. To 1872 εγκαταστάθηκε στο Solomontown κοντά στο Port
Pirie,
παντρεύτηκε την Αυστραλέζα Elizabeth, η οποία πέθανε αφού γέννησε το πρώτο
τους παιδί. Το 1878 ο Μπιζάνης ξαναπαντρεύτηκε με την Florence
Davinson.
Έκαναν δέκα παιδιά, έξι αγόρια και τέσσερα κορίτσια. Πολιτογραφήθηκε το
1883, έζησε για λίγο στο Συδνεϋ και γύρισε πάλι στο Port Pirie για να συνεχίσει
το επάγγελμά του.
Από το 1898
έως το 1914 κουβαλούσε με το πλοίο Normanville ασβεστόλιθο για τα χυτήρια
«Σμέλτερς», του Port Pirie. Πέθανε στην Αδελαϊδα το 1920 σε ηλικία 86 χρονών.
Ο 75χρονος εγγονός του
Μπιζάνη, ο Howard Dedear, στην προσπάθειά του να αποκαλύψει τις διάφορες
πτυχές της ιστορίας του προγόνου του είπε ότι ο παππούς του ήτανε «γρήγορος
στο πόδι» γι’ αυτό είχε το παρατσούκλι «ελάφι»
(deer), το οποίο μπέρδεψε
με το ‘dear’ (αγαπητός). Ήθελε όμως να δώσει και μια δόση αρχοντιάς στο
όνομα του γι’ αυτό χρησιμοποίησε κατά τα Γαλλικά πρότυπα το άρθρο
de. Ετσι σήμερα βρίσκουμε τους απογόνους του στον τηλεφωνικό κατάλογο ως
De Dear. Συνολικά ο Μιλτιάδης Μπιζάνης (De Dear) έχει αφήσει πάνω από 200
απογόνους.
Η ΚΡΗΤΙΚΗ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ
Οι Κρητικοί που έφτασαν
στην Ν.Α. πριν το 1940 ήταν λίγοι και διάσπαρτοι. Βάσει πάντοτε των διαθέσιμων
πληροφοριών η μεγάλη αλλαγή ήρθε με τη μετανάστευση, περίπου το 1950, με
αυξητική τάση έως το 1970. Παρόλα αυτά η ίδρυση της Κρητικής αδελφότητας
χρονολογείται το 1972 και ωφελείται στην πρωτοβουλία των Μιχάλη Βελονάκη
(πρώτου προέδρου) και Μιχάλη Τεριζάκη. Το 1980 απόκτησε νομική υπόσταση,
σύμφωνα με την Αυστραλιανή νομοθεσία και συνεχίζει τις δραστηριότητες μέχρι
σήμερα. Φέτος μάλιστα η Κρητική αδελφότητα Νοτίου Αυστραλίας (με πρόεδρο
τον Νίκο Τεριζάκη) διοργάνωσε το 19ο (ή 5ο με τη νέα ονομασία) Συνέδριο
Κρητών της Ωκεανίας.
Η Κρητική Αδερφότητα
Ν.Α. έχει ιδιόκτητο ακίνητο, (widwood Aven.) “το Κρητικό σπίτι” όπου στεγάζει
τις δραστηριότητές της.
ΑΜΠΕΛΙ ΚΙ ΕΛΙΑ
Το Μεσογειακό κλίμα
της Ν.Α. έδωσε το ερέθισμα σε πολλούς Κρήτες μετανάστες να ασχοληθούν με
καλλιέργειες που τους ήταν γνωστές, σε συνδυασμό με τις ανάγκες τους για
την ίδια ποιότητα αγαθών που είχαν στην πατρίδα.
Η ανάγκη να αντιμετωπισθεί
η αμφιβόλου ποιότητας εισαγωγή ελαιολάδου (κυρίως Ισπανικού) τους οδήγησε
στην καλλιέργεια της ελιάς. Σήμερα η Ν.Α. είναι ίσως ο μεγαλύτερος
ελαιώνας του κόσμου (7 εκατομμύρια ρίζες), σε λίγα χρόνια θα μπορεί να
εξάγει περισσότερο ελαιόλαδο από κάθε άλλη ελαιοπαραγωγική χώρα. Το ελαιόλαδο
μπήκε στη ζωή των Αυστραλών τα τελευταία χρόνια χάριν των πλεονεκτημάτων
του ως υγιεινή τροφή.
Στην περιοχή του
Riverland οι Κρητικοί είναι γνωστοί για το κρασί τους, εκεί απλώνονται
αμπελώνες που συνήθως καλλιεργούν σταφύλια για τις φημισμένες οινοποιητικές
εταιρείες της Ν.Α.
Κείμενο και
φωτογραφίες από αυτή την σελίδα μπορoύν να
αναπαραχθούν κατόπιν συννενόησης με τον εκδότη και μόνον εάν αναφέρεται
η πηγή ως: "από τις ΣΤΙΓΜΕΣ,
το Κρητικό περιοδικό" με σύνδεση
στο http://stigmes.gr
| 
